Maria & Ha


no photo available

Thế giới của Mẹ còn nhỏ

Hà nói về việt lo cho con

Maria’s mother, Ha, speaks with her daughter about her life in Vietnam.

Read the Transcript in Vietnamese

"Lúc nào cũng là con người mình"

Maria: Con gái /Daughter
Ha: Mẹ/ Mother

Maria: Mẹ có thể cho con biết thế giới nơi mẹ lớn lên là như thế nào không?

Ha: Hồi bé thì đi học nửa buổi, còn nửa buổi thì giúp ba mẹ.

Maria: Thế giới dống như là những người sống chung với mẹ như thế nào, nói về Tan Xuan, nói về Hóc Môn.

Ha: Sống chung thì mình sống như một cộng đồng, nhà nào cũng biết nhà nào hết. Mọi người biết nhau. Làm việt tại nhà luôn. Mình đi học, học nửa buổi rồi thì về nhà.

Maria: Học nửa buổi là sao ạ.

Ha: Nửa buổi sáng thôi. Nửa buổi chiều về phụ gia đình làm việt, hay chơi.

Maria: Chứ không học cả ngày như ở đây hả mẹ.

Ha: Không. Hồi đó chưa học cả ngày. .

Maria: Hồi xưa mẹ có học trường Tân Xuân giống như con không?

Ha: Có. Học trường đấy luôn.

Maria: Vậy nhớ lại hồi xưa mẹ đi học, mẹ có nhận được lợi ích gì khồng? Là có ai giúp mẹ lúc mẹ học không?

Ha: Không. Tự một mình học.

Maria: Học hồi xưa ở Vietnam có trả tiền không mẹ?

Ha: Có đóng một chúp ít.

Maria: Có phải mình mua sách không?

Ha: Có phải mình mua sách.

Maria: Bà ngoại có giúp mẹ trong đi học không?

Ha: Không. Tại vì bà mắt làm. Bà mắt làm việt để kiếm tiền nuôi cả nhà, đâm ra đâu có, tự học thôi.

Maria: Thế mẹ lúc lớn lên có giúp cát dì không?

Ha: có. Mình biết gì thì chỉ vậy.

Maria: Hồi xưa lúc mẹ đi học ở Vietnam có đại học không?

Ha: Có.

Maria: Thế hồi xưa mẹ có nghĩ mẹ sẽ di đại học không?

Ha: Thì mẹ muốn đi nhưng mà mình không có điều kiện để đi.

Maria: Hồi xưa đại học mắt tiền à.

Ha: Mắt tiền, với lại ở xa. Phải có phương tiện, hoặc có người trở đi trở về. Hối đó thì khó khăn.

Note about copyright, attribution, and citation:  StoryCorps holds the copyright to the audio recordings of interviews and to the photographs of the participants; StoryCorps has licensed limited use of those to the Bureau of Study Counsel/Harvard University.  Harvard University owns the copyright to all other material on the First-Gen Voices website (bsc.harvard.edu/first-gen-voices).  Quotations of the transcripts and translations of interviews from the website by parties other than StoryCorps and the Bureau of Study Counsel should be attributed/cited as follows: “This excerpt is from a website created by the Bureau of Study Counsel of Harvard University with interviews recorded by StoryCorps (www.storycorps.org), a national nonprofit whose mission is to preserve and share humanity's stories in order to build connections between people and create a more just and compassionate world.”

Read the Transcript in English

Mom’s world when she was in school

Maria: Daughter/ Con gái
Ha: Mother/ Mẹ

Maria: Mom, could you tell me about the world where you grew up in?

Ha: Back then, we went to school for half a day, the other half was for helping our parents.

Maria: The world as in how were the people you were living with. Tell me about Tan Xuan. Tell me about Hoc Mon.  [There were an elementary school and a middle school named Tan Xuan in Hoc Mon.]

Ha: We lived like one community. Every household was acquainted with every other household. Everyone knew each other. Work was done at home. The kids went to school for half a day then went home.

Maria: How was school half a day?

Ha: Only for the morning. We went back home for the evening to help our families with work/chores. Or just play around.

Maria: So Mom, schooling was not for the whole day like here?

Ha: No. Back then schooling was not yet for the whole day.

Maria: Back then, did you go to study at Tan Xuan like I did?

Ha: Yes. Studied at the same school.

Maria: Thinking back when you were going to school, did you receive help? As in was there anyone who helped you with schooling?

Ha: No. Studied by myself.

Maria: Was schooling [referring to K-12] in Vietnam had tuition, Mom?

Ha: Yes, there were some fees.

Maria: Did you have to buy books?

Ha: Yes, we had to buy books.

Maria: Did [maternal] grandmother help you with schooling?

Ha: No. She had to work. She had to work to earn money and feed the family; that’s why she had no time. I only studied by myself.

Maria: After you grew up, did you help aunts [referring to mother’s sisters]?

Ha: Yes, I helped with what I knew.

Maria: Back then when you were in school in Vietnam, was there post-secondary education?

Ha: Yes.

Maria: Back then, did you think you would go to college?

Ha: I wanted to go but had no necessary conditions for that.

Maria: Was college expensive back then?

Ha: Expensive, and far away. We would have needed a vehicle, or someone to fetch us back and forth. Back then, things were difficult.

Note about copyright, attribution, and citation:  StoryCorps holds the copyright to the audio recordings of interviews and to the photographs of the participants; StoryCorps has licensed limited use of those to the Bureau of Study Counsel/Harvard University.  Harvard University owns the copyright to all other material on the First-Gen Voices website (bsc.harvard.edu/first-gen-voices).  Quotations of the transcripts and translations of interviews from the website by parties other than StoryCorps and the Bureau of Study Counsel should be attributed/cited as follows: “This excerpt is from a website created by the Bureau of Study Counsel of Harvard University with interviews recorded by StoryCorps (www.storycorps.org), a national nonprofit whose mission is to preserve and share humanity's stories in order to build connections between people and create a more just and compassionate world.”

 


no photo available

"Lúc nào cũng là con người mình"

Hà nói về việt lo cho con

Ha describes worries she has for her daughter.

 

Read the Transcript in Vietnamese

"Lúc nào cũng là con người mình"

Maria: Con gái /Daughter
Ha: Mẹ/ Mother

Maria: Có cái gì là từ nhà hoặc nơi mình sống hoặc người xung quanh mẹ muốn các con không bao giờ quên không?

Ha: Không bao giờ quên gia đình và cái bản chất con người mình. Lúc nào cũng như vậy, đừng có thay đổi.

Maria:  Mẹ có lo gì việt học của con không?

Ha: Mẹ lo chứ. Nhà mình không có ai biết gì để hướng dẫn con. Nhưng mà con thì rất tốt. con tự động học. Mẹ cũng yên tâm.

Maria:  Hổi cấp 2, 3, mẹ có lo gì con từ lúc đó không?

Ha: Lo thì thấy con học suốt ngày. Suốt ngày suốt đêm học. Mẹ sợ con bệnh.

Maria:  Lúc mà con nói con được nhận vào mấy trường đó, mẹ nghĩ thế nào?

Ha: Mẹ rất là mừng, như trong mơ.

Maria:  Lúc mà con nói con muốn đi học Harvard, mẹ nghĩ thế nào. Có lo gì không?

Ha: Lo thì ở đây không có ai hết, một mình con. Không biết cuộc sống ra sao.

Maria:  Từ hồi con học ở Harvard đã 3 năm rối, năm nay là năm thứ 3, trong khoản thời gian này, mẹ có nghĩ hay lo gì không?

Ha:  chỉ lo là chơi lạnh mà con đi bộ, phải giữ ấm để khỏi bị bệnh. Chịu khó học.

Maria:   Vâng.

Maria:  Ra trường, mẹ có muốn con làm gì không? Có nghề gì mẹ muốn cát con làm không?

Ha:  Không. Tuỳ theo ý thích và khả năng của cát con thôi.

Maria:  Cát con làm gì cũng được hết?

Ha: Làm gì cát con cảm thấy thích, vui. Mình ham mê, mình làm. Mình mới làm được chứ. Ba mẹ mà bắt ép thì cũng đâu làm được. Đúng rồi.

Maria: Hồi xưa đi học, có ai ép mẹ làm nghề gì không?

Ha: Không.

Note about copyright, attribution, and citation:  StoryCorps holds the copyright to the audio recordings of interviews and to the photographs of the participants; StoryCorps has licensed limited use of those to the Bureau of Study Counsel/Harvard University.  Harvard University owns the copyright to all other material on the First-Gen Voices website (bsc.harvard.edu/first-gen-voices).  Quotations of the transcripts and translations of interviews from the website by parties other than StoryCorps and the Bureau of Study Counsel should be attributed/cited as follows: “This excerpt is from a website created by the Bureau of Study Counsel of Harvard University with interviews recorded by StoryCorps (www.storycorps.org), a national nonprofit whose mission is to preserve and share humanity's stories in order to build connections between people and create a more just and compassionate world.”

Read the Transcript in English

“Always be who you are”

Maria: Daughter/ Con gái
Ha: Mother/ Mẹ

Maria: Is there anything you would never want us to forget?

Ha: Never forget your family and who you are. Always be who you are, never change.

Maria: Do you worry about my schooling?

Ha: Of course. Our family doesn’t know anything to instruct you. But you are good, motivated to learn on your own. My worries are assuaged.

Maria: Did you have worries for me when I was in middle school or high school?

Ha: I was worried that you seemed to study all day, from morning to night. I was worried you might fall ill.

Maria: When I was accepted to colleges, what did you think?

Ha: I was in joy, like a dream came true.

Maria:  When I decided to go to Harvard, what did you think? Did you have any worries?

Ha:  I was worried that we didn’t know anyone here [where Harvard was]. You would be alone. I didn’t know how your life would be like.

Maria: I have been studying at Harvard for three years. This is my third year. In this time, did you have any worries?

Ha: I was worried about things such as when it’s cold and you had to commute, to keep warm so you don’t fall ill. And to work hard in your studies.

Maria:  Yes, mom.

Maria:  After graduation, do you want me to work in any job or field?

Ha: No. It’s only according to your interests and capabilities.

Maria: My siblings and I could work in whatever we choose?

Ha: Work in something you like and feel happy with. Work in something you’re passionate for. If you’re not, how could you work? If father and I were to pressure you, it would not have worked out.

Maria: Back when you were in school, did anyone pressure you to a particular job?

Ha: No.

Note about copyright, attribution, and citation:  StoryCorps holds the copyright to the audio recordings of interviews and to the photographs of the participants; StoryCorps has licensed limited use of those to the Bureau of Study Counsel/Harvard University.  Harvard University owns the copyright to all other material on the First-Gen Voices website (bsc.harvard.edu/first-gen-voices).  Quotations of the transcripts and translations of interviews from the website by parties other than StoryCorps and the Bureau of Study Counsel should be attributed/cited as follows: “This excerpt is from a website created by the Bureau of Study Counsel of Harvard University with interviews recorded by StoryCorps (www.storycorps.org), a national nonprofit whose mission is to preserve and share humanity's stories in order to build connections between people and create a more just and compassionate world.”


no photo available

"Nâng cao kiến thức của mình”

Hà nói về đại học,

Ha expresses her thoughts on attending college.

 

Read the Transcript in Vietnamese

“Nâng cao kiến thức của mình”

Maria: Con gái /Daughter
Ha: Mẹ/ Mother

Maria:  Lúc con nói về chuyện đi học của con, có cái gì làm cho mẹ ngặc nhiên hoặc không biết bào giờ không?

Ha: Nhiều khì mẹ không tin được là con học ở đây.

Maria:  Có chuyện gì nhỏ lúc con nói mẹ làm cho mẹ ngạc nhiên không?

Ha: Có khi con nói về bệnh cancer. Là nó do tế bào nẩy sinh ra. Nó là như vậy.

Maria:   Ví dụ mẹ có thể quay lại thời gian và biết cái gì mẹ biết bây giờ, mẹ có muốn đi học đại học không?

Ha:  có, muốn.

Maria:   Thế nếu mẹ đi học đại học hồi xưa, thì có chuyện gì thay đổi bây giờ không?

Ha: Chắc thay đổi hết mọi cái. (cười)

Maria: Vậy ngoài có bành đại học và kiếm việc, đi học đại học có gì giúp được mình không?

Ha:  Mình có thêm bạn bè. Nâng cao kiến thức của mình lên. Mình hiểu biết nhiều hơn. Cái suy nghĩ của mình chứng chắn hơn những người không học. Mình nhìn cuộc đời chính sát hơn.

Ha:  Mình có thêm bạn bè. Nâng cao kiến thức của mình lên. Mình hiểu biết nhiều hơn. Cái suy nghĩ của mình chứng chắn hơn những người không học. Mình nhìn cuộc đời chính sát hơn.

Maria:  Mẹ có lo chuyện gì cho Vi [con (gái) thứ hai] không?

Ha:  Học hành thì không lo, nhưng lo khong biết mai mốt nó giao tiếp thế nào. Vi ngại tiếp xúc với người ngoài. Mát cở hay sao đó. Cái gì cũng ngại. Không giám nói chuyện với ai.

Maria:  mai mốt Vi lớn lên, mẹ có muốn Vi đi đại học không?

Ha:  Có chứ.

Maria:  Mẹ có muốn Vi đi đại học gần hơn không?

Ha:  Gần hơn thì mỗi ngày được gặp con. Tuỳ Vi quyết định thôi.

Maria: Mẹ hay nói với cát con là muốn làm gì thì làm, sao mẹ không ép buột cát con?

Ha: Tại vì ép cát con quá mà cát con không thích thì gò bó cuộc sống của cát con vào một con đường đâu có được, tự cát con lựa chọn. (Bay giờ nói về học hành còn nhỏ) Mình bắt con mình cứ phải học hay đi vào một cài quân khổ, nó còn nhỏ nó không được chơi. Suốc ngày học nó mất tuổi thơ đi. Vừa chơi vừa học để lại một ký ích hồi xưa còn bé cũng được vui choi. Mai mốt lớn rồi tập chung học. Không còn thích thú những cái chơi đó nữa.

Note about copyright, attribution, and citation:  StoryCorps holds the copyright to the audio recordings of interviews and to the photographs of the participants; StoryCorps has licensed limited use of those to the Bureau of Study Counsel/Harvard University.  Harvard University owns the copyright to all other material on the First-Gen Voices website (bsc.harvard.edu/first-gen-voices).  Quotations of the transcripts and translations of interviews from the website by parties other than StoryCorps and the Bureau of Study Counsel should be attributed/cited as follows: “This excerpt is from a website created by the Bureau of Study Counsel of Harvard University with interviews recorded by StoryCorps (www.storycorps.org), a national nonprofit whose mission is to preserve and share humanity's stories in order to build connections between people and create a more just and compassionate world.”

Read the Transcript in English

“Elevate one’s knowledge”

Maria: Daughter/ Con gái
Ha: Mother/ Mẹ

Maria:  When I talk about school, was there anything that surprised you?

Ha: Sometimes I couldn’t believe that you’re studying here.

Maria:  Was there anything small when I talk about studying here that surprised you?

Ha:  One time when you were talking about cancer, and how it was due to uncontrolled cell division. I thought, “That’s how it is.”

Maria:  If you could go back in time and know the things you do now, would you want to go to college?

Ha:  Yes, I would.

Maria:   If you had gone to college back then, what would have changed now?

Ha: Probably everything would have changed. [Laughs.]

Maria: Besides getting a degree and getting a job, how would college education help someone?

Ha: One would make more friends. Elevate one’s knowledge. More educated on things. One’s way of thinking would be more rigorous. One could look at life more informed.

Maria: Do you have any worries for Vi?

Ha: Not about her studies. I just worry for her social life. She’s reluctant about interacting with other people. Maybe she’s shy. She’s timid in a lot of things. Afraid to talk to anyone.

Maria: When Vi grows up, would you want Vi to go to college.

Ha: Of course.

Maria:  Would you want Vi to go to a college closer to home?

Ha: A college closer to home would mean we get to meet every day. It’s according to how she wishes.

Maria: Mom, you often say to us that we could work in any field/job we would like. Why?

Ha: Because if I had pressured you and you didn’t like it, I would have suffocated your life. Forcing you to a path wouldn’t have worked. It’s your decision. [Now talking about studying during childhood] Pressuring my children to study or to choose a particular path, since they’re still young, they wouldn’t have been able to relax. Studying all day, they would have lost their childhood. If they can play outside of studying, they would have fun memories about childhood. Once they’re older, they can concentrate on studying and no longer feel interested in those playthings.

Note about copyright, attribution, and citation:  StoryCorps holds the copyright to the audio recordings of interviews and to the photographs of the participants; StoryCorps has licensed limited use of those to the Bureau of Study Counsel/Harvard University.  Harvard University owns the copyright to all other material on the First-Gen Voices website (bsc.harvard.edu/first-gen-voices).  Quotations of the transcripts and translations of interviews from the website by parties other than StoryCorps and the Bureau of Study Counsel should be attributed/cited as follows: “This excerpt is from a website created by the Bureau of Study Counsel of Harvard University with interviews recorded by StoryCorps (www.storycorps.org), a national nonprofit whose mission is to preserve and share humanity's stories in order to build connections between people and create a more just and compassionate world.”

first-gen voices

First Gen Voices

The Bureau of Study Counsel collaborated with StoryCorps to record conversations between first-generation-to-college Harvard College juniors and their parents (or other members of their family or community).

Hear more stories